Α.Τ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ

Το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, στεγάζεται σε νεόδμητο διώροφο κτήριο στο κέντρο της Νέας Ιωνίας (Λούλη 33 και Κρήτης), κοντά στον Ι. Ν. Ευαγγελίστριας. Φιλοξενεί την έκθεση «Μαγνησία, Κατοχή κι Αντίσταση 1941 – 44» με τεκμήρια από τις συλλογές του Δημοτικού Κέντρου Ιστορίας, καθώς και υλικό που συγκεντρώθηκε από το Δήμο Ν. Ιωνίας. Χαρακτηριστικά εκθέματα είναι: πίνακες του Ν. Στουρνάρα, βασισμένοι σε φωτογραφικά θέματα της περιόδου 1941-44 στη Μαγνησία, έργα του «φωτογράφου της Αντίστασης» Σπ. Μελετζή, εικόνες της Κατοχής και της Απελευθέρωσης από τα φωτογραφεία Ζημέρη και Στουρνάρα, έγγραφα, εφημερίδες, προκηρύξεις, διαταγές των αρχών Κατοχής, χειρόγραφα ανταρτών από τις συλλογές Γ. Ζιούτου και Ν. Κολιού καθώς και αντικείμενα από δωρεές αντιστασιακών και των οικογενειών τους.Κάθε χρόνο υλοποιείται εκεί εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «Στους δρόμους της Αντίστασης». Στον πρώτο όροφο φιλοξενείται η αρχειοθήκη της Διεύθυνσης Αρχείων, Μουσείων & Βιβλιοθηκών του Δήμου Βόλου.

Το εργοστάσιο Πλινθοκεραμοποιίας Τσαλαπάτα ιδρύθηκε το 1926. Έκτοτε και ως το 1978, που σταμάτησε να λειτουργεί, αποτελούσε μια σημαντική παραγωγική μονάδα με πανελλαδική εμβέλεια. Σήμερα αποτελεί σπάνιο δείγμα διασωζόμενου βιομηχανικού συγκροτήματος του κλάδου.

Το 1995, στο πλαίσιο του προγράμματος URBAN, ο Δήμος Βόλου αγόρασε το συγκρότημα, ενώ, στο διάστημα 1998-2001, η Δημοτική Επιχείρηση Μελετών Κατασκευών Βόλου (ΔΕ.ΜΕ.ΚΑ.Β.) πραγματοποίησε εργασίες αποκατάστασης των κτηρίων, με σκοπό τη δημιουργία πολιτιστικού πολυχώρου.

Το 2004, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (Π.Ι.Ο.Π.), σε συνεργασία με τον Δήμο Βόλου, ανέλαβε την μετατροπή των χώρων του κυρίως εργοστασίου σε Μουσείο Πλινθοκεραμοποιίας. Το μουσείο, το οποίο  άνοιξε τις πύλες του στο κοινό το Δεκέμβρητου 2006, ανήκει στο δίκτυο θεματικών τεχνολογικών μουσείων του Π.Ι.Ο.Π. Στόχος του είναι να αναδείξει την ιστορική ταυτότητα του εργοστασίου και της εξέλιξης της πλινθοκεραμοποιίας στον ελληνικό και διεθνή χώρο, πάντα σε συνάρτηση με τη βιομηχανική ιστορία της πόλης του Βόλου. Η διαμόρφωση της μόνιμης έκθεσης συμπληρώνεται με μακέτες και πλούσιο εποπτικό υλικό.

Στο λόφο των Παλαιών ,στην είσοδο της πόλης του Βόλου, αποκαλύφθηκαν τα ερείπια μιας μυκηναϊκής πόλης που είναι ορατά κάτω από το βυζαντινό τείχος απέναντι από το Μουσείο Τσαλαπάτα .Η πόλη αυτή μαζί με το Διμήνι και τα Πευκάκια αποτελούσαν το ανακτορικό κέντρο της Ιωλκού.

Ο λόφος των Παλαιών κατοικείται συνεχώς από την 4η χιλιετία μέχρι σήμερα και αποτελεί τον ιστορικό πυρήνα της σύγχρονης πόλης του Βόλου. Στους Βυζαντινούς και Οθωμανικούς χρόνους η πόλη ορίζονταν από το τείχος που γκρεμίστηκε στο μεγαλύτερο μέρος του το 1889 για να ενοποιηθεί η μικρή πόλη του Γόλου (Βόλου)με την σύγχρονη πόλη που μόλις άρχισε να αναπτύσσεται στην ανατολική πεδιάδα.

Το Μουσείο της Πόλης του Βόλου είναι το πρώτο σύγχρονο Μουσείο Πόλης στην Ελλάδα. Βρίσκεται στα Παλιά, στην οδό Φερών 15. Στεγάζεται στο κτήριο της πρώην καπναποθήκης Παπάντου, η οποία κτίστηκε περί το 1920. Στον αύλειο χώρο του Μουσείου σώζεται τμήμα της ανατολικής πλευράς του τείχους του κάστρου των Παλαιών.
Στο ισόγειο λειτουργούν χώροι περιοδικών εκθέσεων κι εκδηλώσεων, πωλητήριο και αναγνωστήριο. Κάτω από την αίθουσα περιοδικών εκθέσεων διατηρούνται και είναι ορατά στον επισκέπτη τμήματα αγωγών διανομής και μεταφοράς υδάτων, οι οποίοι χρονολογούνται στα μεσοβυζαντινά χρόνια (6ος -7ος αιώνας μ.Χ). Η λειτουργία του ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2014 με τα εγκαίνια της μεγάλης περιοδικής έκθεσης «Βόλος-Νέα Ιωνία: τόσο κοντά, τόσο μακριά», αφιερωμένη στα 90 χρόνια από την ίδρυση του προσφυγικού Συνοικισμού στη Νέα Ιωνία.
Η έκθεση αναπτύσσεται σε 2 ορόφους και είναι διαρθρωμένη σε 9 ενότητες. Στον διάδρομο του κλιμακοστασίου κάθε ορόφου ενδεικτικό χρονολόγιο παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη της πόλης από την εγκατάσταση των Οθωμανών στο Κάστρο το 1423 έως το 2014. Στην έξοδο βρίσκεται ο χώρος αναστοχασμού και εκπαιδευτικών δράσεων.