Ανεβάστε φωτογραφίες από
Εκκλησία και μοιραστείτε τις μαζί μας!
Νομός: Ηρακλείου
Διεύθυνση:
Καστέλλι, Ελλάδα 
Τηλέφωνο:
Εκκλησία
Μέρη κοντινά με Εκκλησία
Ναός Αφέντη Χριστού στο Καστέλλι
Εντός του Καστελλίου, δίπλα από το κτίριο του Δημαρχείου, ανάμεσα στο παλιό και στο νέο Γυμνάσιο της κωμόπολης, βρίσκεται ο μονόκλιτος, καμαροσκέπαστος ναός του Αφέντη Χριστού.
Στη δυτική του πρόσοψη, διακρίνεται διπλό βαθμιδωτό πλίνθινο θύρωμα, χαρακτηριστικό της ενετικής περιόδου, ενώ στο αέτωμα έχουν εντοιχιστεί πέντε εφυαλωμένα πινάκια, με σταυρωτή διάταξη. Στο εσωτερικό του, διατηρούνται σε αποσπασματική κατάσταση τοιχογραφίες του 14ου αιώνα. Το τοιχογραφικό πρόγραμμα του ναού, περιλαμβάνει σκηνές του Ευαγγελικού κύκλου στο χώρο του ιερού και στην καμάρα, στην οποία αξιοπρόσεκτες είναι οι παραστάσεις από τα δύο ημιχόρια της Πεντηκοστής, με την Ετοιμασία του Θρόνου ανάμεσά τους. Στους πλευρικούς τοίχους αναπτύσσεται ζώνη με μετωπικούς ολόσωμους Αγίους, μεταξύ των οποίων, δεσπόζει η σκηνή της Δέησης στο νότιο τοίχο, ενώ στο βόρειο η μορφή του έφιππου Αγίου Γεωργίου. Ενδιαφέρον ακόμα, παρουσιάζει και η τοιχογραφία στο δυτικό τοίχο νότια της θύρας, στην οποία εικονίζεται ο Αρχάγγελος Μιχαήλ με στρατιωτική ενδυμασία και ξίφος, ως φρουρός του ναού.
Σωστικές ανασκαφές σε διάφορα σημεία του Καστελλίου, έχουν φέρει στο φως τμήματα ενός διευρυμένου μινωικού οικισμού, πάνω στον οποίο έχει οικοδομηθεί η σύγχρονη Κωμόπολη. Η έκτασή του υπολογίζεται σε 100 στρέμματα και καταλαμβάνει το χαμηλό λόφο του Καστελλίου και τις πλαγιές του.
Η πρώτη ένδειξη κατοίκησης στη θέση χρονολογείται από τη νεολιθική περίοδο, πράγμα που επιβεβαιώνουν η κεραμική και λίθινα εργαλεία. Ωστόσο, τα αρχαιότερα αρχιτεκτονικά λείψανα που εντοπίστηκαν χρονολογούνται πολύ αργότερα στην παλαιοανακτορική περίοδο (2000 – 1800π.Χ.), κατά την οποία το Καστέλλι γνώρισε μεγάλη ακμή, όπως μαρτυρεί και ομάδα αξιόλογων αγγείων που βρέθηκαν σε λαξευμένη στο βράχο κρύπτη στο χώρο του γυμνασίου. Το τέλος αυτής της εποχής σηματοδοτείται από πυρκαγιά που κατέστρεψε τον οικισμό, όπως συνέβη σε όλη την κεντρική Κρήτη. Από αυτή την αρχαία φάση του Καστελλίου, ορατό σήμερα είναι μόνο ένα τμήμα, το οποίο βρίσκεται σε κοντινή απόσταση βόρεια του κοιμητηριακού ναού, Αγίου Γεωργίου, στο βορειοανατολικό τμήμα του Καστελλίου.
Στην αρχή της νεοανακτορικής περιόδου (1700 – 1650π.Χ.), ισοπεδώθηκαν τα αρχαιότερα κτίρια για την οικοδόμηση νεότερων. Στην κορυφή του λόφου ανεγέρθηκε ένα εντυπωσιακό οικοδόμημα επιμελημένης κατασκευής, πιθανόν με λατρευτική χρήση, το οποίο συνδεόταν άμεσα με το ανατολικό τμήμα του οικισμού, μέσω μιας ευρείας οδού. Στο τέλος της περιόδου αυτής (1520π.Χ.), διαπιστώνεται η πλήρης καταστροφή και εγκατάλειψη του οικισμού. Αργότερα κατά τη Μετανακτορική περίοδο (1420 -1050π.Χ), κατοικήθηκε μόνο ένα μέρος του, στο τέλος της οποίας εγκαταλείφθηκε κι αυτό.
Η καταστροφή των τελευταίων μινωικών κτιρίων του Καστελλίου έγινε κατά την επανακατοίκηση του χώρου στα ελληνιστικά χρόνια και κυρίως κατά την Υστεροβυζαντινή και την Ενετική περίοδο, με την ανέγερση οχυρωματικών κτηρίων και άλλων οικοδομημάτων.
Σπήλαιο του Χριστού
Βορειοδυτικά του Καστελλίου, στη θέση «Πετράδες» σε υψόμετρο 360 μ., εντοπίζεται το σπήλαιο του Χριστού, μέσα στο οποίο υπάρχει παράσταση του Κυρίου σε κόγχη, απέναντι από την είσοδό του, από την οποία πήρε και το όνομά της η σπηλιά.
Εσωτερικά, αποτελείται από μια ελλειψοειδή αίθουσα, στην οποία διαμορφώνονται πέντε συνολικά κόγχες, ενώ διακρίνονται και σήραγγες προς τα πετρώδη τοιχώματα. Ο χώρος αυτός, ερευνήθηκε πρώτη φορά από το Βρετανό αρχαιολόγο J. Pendlebury το 1934, τα βήματα του οποίου ακολούθησε 20 χρόνια αργότερα και ο P. Faure. Από τις ανασκαφές εντός του σπηλαίου, προέκυψαν προϊστορικά ευρήματα μινωικής περιόδου άλλα κατάλοιπα ιστορικών χρόνων, ρωμαϊκής και βυζαντινής εποχής, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική λατρευτική χρήση του χώρου από την πρώιμη αρχαιότητα μέχρι και σήμερα.
Ναός Αγίας Φωτεινής και Αγίου Σπυρίδωνα στο Καστέλλι
Εντός του Καστελλίου, προς την έξοδο για Λιλιανό, απέναντι από το Ειρηνοδικείο βρίσκεται ο διμάρτυρος ναός της Αγίας Φωτεινής και του Αγίου Σπυρίδωνα.
Η εκκλησία έχει δύο κλίτη από τα οποία το νότιο και μεγαλύτερο σε διαστάσεις, είναι αφιερωμένο στην Αγία Φωτεινή, ενώ το βόρειο στον Άγιο Σπυρίδωνα. Στα δυτικά, είναι προσαρτημένο σε αυτά, τρίτο εγκάρσιο κλίτος εν είδει νάρθηκα. Τα τρία κλίτη, επικοινωνούν μεταξύ τους με τοξωτά ανοίγματα και στεγάζονται με καμάρες, ενώ το ιερό του βόρειου κλίτους, καλύπτεται με φουρνικό. Το εσωτερικό του ναού, πιθανόν να ήταν διακοσμημένο με τοιχογραφίες, σύμφωνα με το G. Gerola, ο οποίος, στις αρχές του 2ου αιώνα, υποστήριζε ότι διέκρινε τα υπολείμματά τους, στους τοίχους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, παρουσιάζουν τα θυρώματα των δύο εξωτερικών ανοιγμάτων του νάρθηκα, δηλαδή της εισόδου, που βρίσκεται στη δυτική του πλευρά και της θύρας στη βόρεια, η οποία έχει τη χρήση παράθυρου. Και οι δύο θύρες φέρουν χαρακτηριστικά της ενετικής περιόδου, ενώ ένα οικόσημο διακρίνεται στο υπέρθυρο της βόρειας.
Ναός Αγίου Παντελεήμονα στο Μπιτζαριανό
Ο μεγάλης ιστορικής σημασίας μεσοβυζαντινός ναός του Αγίου Παντελεήμονα, βρίσκεται κοντά στο Μπιτζαριανό, βόρεια του Καστελλίου, σε μία τοποθεσία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και είναι μια μεγάλη βασιλική που χωρίζεται σε τρία κλίτη με δυο σειρές κιονοστοιχιών χωρίς κιονόκρανα. Ένας από τους κίονες απαρτίζεται από κιονόκρανα τοποθετημένα το ένα πάνω στο άλλο, προερχόμενα από αρχαιότερο κτίσμα. Στην πρόσοψη σώζονται λείψανα του πρόναου.
Ο ναός σώζει σήμερα λίγες τοιχογραφίες, κυρίως στην αψίδα και τους πλάγιους τοίχους. Τεχνοτροπικά αυτές χαρακτηρίζονται από τάση αρχαϊσμού. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου, τα περιγράμματα και η πτυχολογία αποδίδονται γραμμικά, με τρόπο ώστε οι πανύψηλες μορφές να στερούνται πλαστικότητας. Ωστόσο οι μορφές των αγγέλων που πλαισιώνουν την Ένθρονη Θεοτόκο παρουσιάζουν μια ζωηρή κίνηση, την οποία παρακολουθούν οι εύπλαστες πτυχές των ενδυμάτων, θυμίζοντας χαρακτηριστικά των πρώτων δεκαετιών του 14ου αι. σε μνημεία της Μακεδονίας. Ζωηρή κινητικότητα εκφράζεται και στην παράσταση της Κοινωνίας των Αποστόλων με την παράθεση των μορφών σε πολλά διαφορετικά επίπεδα βάθους, μπροστά από τα ψηλά κτήρια. Στους πλάγιους τοίχους εικονίζονται ολόσωμες μετωπικές μορφές αγίων, οι περισσότεροι από τους οποίους αποδίδονται με απλό γραμμικό σχέδιο.
Πρόκειται για μία τρίκλιτη θολοσκέπαστη βασιλική, η οποία πιθανόν είχε χτιστεί σε θέση παλαιοχριστιανικής εκκλησίας, όπως συνάγεται από αρχαιότερα αρχιτεκτονικά λείψανα, τα οποία είναι ορατά στην τοιχοποιία και στο εσωτερικό του μεταγενέστερου ναού. Το αρχικό κτίριο του τελευταίου, οικοδομήθηκε το 2ο μισό του 11ου αιώνα και αποτελούσε μια ξυλόστεγη βασιλική με νάρθηκα, η οποία δέχθηκε πολλές επεμβάσεις στο πέρασμα των αιώνων. Από την πρώτη φάση του ναού, σώζεται σήμερα ο ανατολικός τοίχος με τις τρεις ημικυλινδρικές αψίδες και μέρος του νότιου τοίχου, ο οποίος διαμορφώνεται πλαστικά με τέσσερα τυφλά αψιδώματα. Οι άλλοι δυο απλούστεροι τοίχοι ανασκευάστηκαν μαζί με την οξυκόρυφη καμάρα το 13ο αιώνα, ενώ το κτίριο υπέστη περαιτέρω επεμβάσεις και το 19ο αιώνα.
Στο εσωτερικό της εκκλησίας, από τις τοξοστοιχίες που χωρίζουν τα κλίτη, αξίζει να παρατηρήσει κανείς το βορειοανατολικό κίονα που αποτελείται από τέσσερα επάλληλα, μαρμάρινα κορινθιακά κιονόκρανα. Ακόμα, ενδιαφέρον παρουσιάζει ο αποσπασματικός τοιχογραφικός διάκοσμος, ο οποίος διατηρείται καλύτερα στα κατώτερα τμήματα των πλευρικών τοίχων, στην κεντρική αψίδα του ιερού και στα μέτωπα των ανατολικών πεσσών.Οι τοιχογραφίες διακρίνονται σε τρία στρώματα και χρονολογούνται από το 2ο μισό του 11ου , έως και το 13ο αιώνα.
Village with spectacular view, graphic little lanes, traditional kafeneia and taverns is a popular tourist destination, especially in the summer where many Kritikes Vradies (Cretan evenings) are organized with local music and dance.
Bisariano is a traditional small village of about 24 inhabitants in the Municipality of Kasteli Pediada, 320 m above sea level and about 3 km to the north of Kastelli on the road to Hersonissos.
A pretty village with stone houses, graphic lanes and courtyards covered in flowers.
It is first mentioned in 1881, as Bizariano, Municipality of Kasteli, with 55 Christian inhabitants. In 1951, it changes its name to Pigi. Its first name is that of a family, Bizariano.
Close to the village, in a beautiful spot full of lush vegetation, evergreen plane trees and gushing water, stands the ancient church of Agios Pandeleimonas, with its three naves.
Two rows of arches supported by columns without capitals separate the naves. Another column is made exclusively of capitals, apparently brought in from other churches or temples. Practically all the middle outside wall is decorated with inscriptions, Byzantine reliefs and crosses.
The artistic highlight of the church of Saint Panteleimon are its fresco scenes painted on the walls which are among the oldest in Crete, although very few frescoes remain. In the lower section of the arch, there is the representation of the three Hierarchs, shown on full length, with vertical inscriptions on it. On the two side walls there are the representations of Saints in a colossal size. These scenes were designed to be a source of biblical education to the faithful, who would have been illiterate at that time.
Ναός Αγίου Γεωργίου στη Λύττο (Ξιδάς)
Σε μικρή απόσταση δυτικά από το σύγχρονο οικισμό της Λύττου, στη θέση Τζενεράληδο, βρίσκεται ο μονόχωρος καμαρασκέπαστος ναός του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος σώζει πλούσιο τοιχογραφικό διάκοσμο.
Το εικονογραφικό πρόγραμμα του ναού σώζεται ακέραιο και περιλαμβάνει σκηνές του Ευαγγελικού κύκλου, απεικονίσεις αγίων καθώς και δώδεκα σκηνές από το βίο του Αγίου Γεωργίου. Οι τοιχογραφίες χρονολογούνται, βάση Κτητορικής επιγραφής, που εντοπίζεται στο δυτικό τοίχο, το 1321. Η τεχνοτροπία τους, φαίνεται ότι έχει επηρεαστεί έντονα από την Παλαιολόγια τέχνη, η οποία χαρακτηρίζεται για την πλαστική απόδοση των μορφών και τη ζωηρή κίνησή τους .
Εξωτερικά, στη δυτική πρόσοψη της εκκλησίας, η εξώθυρα πλαισιώνεται με επιμελημένο θύρωμα, πάνω από το οποίο διακρίνονται εντοιχισμένα εφυαλωμένα πινάκια, τοποθετημένα με σταυρωτή διάταξη.
Το ενετικό φρούριο Καστελλίου, από το οποίο ο γύρω οικισμός πήρε το όνομά του, καθώς και η πεδιάδα στην οποία δέσποζε, ήταν κτισμένο στην κορυφή χαμηλού απότομου λόφου, στην τοποθεσία που βρίσκεται το Γυμνάσιο της σύγχρονης κωμόπολης .
Δεν είναι γνωστό το πότε κτίσθηκε, εικάζεται όμως ότι ιδρύθηκε από τον Ερρίκο Πεσκατόρε το 1206, πιθανόν με οικοδομικό υλικό από παλαιότερο βυζαντινό φρούριο, ενώ η αρχαιότερη επιβεβαιωμένη αναφορά γι’ αυτό, με το όνομα Castro Pediade, εντοπίζεται σε χειρόγραφο του 1271, στο Χάνδακα. Αν και από το άλλοτε επιβλητικό εκείνο κτίριο, δεν σώζονται σήμερα παρά ελάχιστα λείψανα, γνωρίζουμε ότι ήταν τετράγωνης κάτοψης, με ένα πύργο σε κάθε γωνία του, χάρις στην γκραβούρα του Boschini, του 1651, όπου παριστάνεται το κάστρο, όπως ήταν την εποχή εκείνη. Η θέση του, μακρυά από τη θάλασσα, δεν είχε ιδιαίτερη στρατηγική σημασία και γι’ αυτό το λόγο, δεν χρησιμοποιήθηκε για αμυντικούς σκοπούς. Έτσι, στέγαζε τις διοικητικές και στρατιωτικές αρχές, καθώς και μεγάλη ενετική σιταποθήκη, τα θεμέλια της οποίας αποκαλύφθηκαν μαζί με μέρος του ενετικού φρουρίου, κατά τις σωστικές ανασκαφές στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου, στο κέντρο του Καστελλίου.
Αργότερα, όπως μαθαίνουμε από μαρτυρίες περιηγητών και ιστορικά κείμενα, την περίοδο της Τουρκοκρατίας το κάστρο κατοικήθηκε από Τούρκους, ενώ κατά την Κρητική Επανάσταση, αποτέλεσε το στρατηγείο του Ομέρ πασά, από όπου ξεκίνησε για να καταλάβει το Λασίθι, το 1867. Ωστόσο, από την εποχή εκείνη το κτίριο είχε ήδη αρχίσει να ερειπώνεται, ενώ λίγες δεκαετίες αργότερα το 1900, ο Gerola αναφέρει ότι στη θέση του είχαν μείνει λίγα αρχιτεκτονικά λείψανα. Το φρούριο, διατήρησε το τελευταίο του ορατό τμήμα μέχρι της περίοδο του β’ παγκοσμίου πολέμου. Τότε, σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, το οικοδομικό του υλικό αποσπάσθηκε και χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή κτιριακών εγκαταστάσεων, των δυνάμεων Κατοχής.
Σύνδεση με
Facebook