Νομός: Λασιθίου
Μέρη κοντινά με Άγιος Αντώνιος
1 χλμ από το Κάτω Χωριό, η γενέτειρα του ποιητή - λογοτέχνη Νίκου Στρατάκη. Mαζί με το Κάτω Χωριό και την Επισκοπή αποτελούν την κοινότητα του Κάτω Χωριού
Αξιοθέατα:
- O ναός της Αγ. Άννης στη Θρυπτή σε ένα πανέμορφο πευκόφυτο τοπίο. Τοιχογραφημένος, χτισμένος στα τέλη του 14 ου αι.
- Οι πηγές Κεφαλοβρυσίου, λίγο πιο πάνω από το χωριό, με τρεχούμενα νερά και καταπράσινο τοπίο.
1 χλμ πάνω από το Πάνω Χωριό, χτισμένο αμφιθεατρικά με καταπληκτική θέα.
Αξιοθέατα:
- Ο ναός του Αγίου Γεωργίου, χτισμένος το 1805. Πιστεύεται ότι είναι θαυματουργός και οι κάτοικοι διηγούνται ότι τους έσωσε πριν πολλά χρόνια από την επιδημία πανούκλας, που είχε χτυπήσει όλη τη γύρω περιοχή.
Στο 7ο χιλιόμετρο από την Ιεράπετρα και προς το δρόμο της Παχείας Άμμου μέσα στο δρόμο βρίσκεται το σημερινό χωριό Επισκοπή που μαζί με το Πάνω Χωριό και το Κάτω Χωριό αποτελούν την κοινότητα του Κάτω Χωριού.
Υπήρξε έδρα Επισκόπου, για αυτό και το όνομα, και εκεί βρίσκεται ένας απ’ τους πιο ιδιαίτερους ναούς ολόκληρης της Κρήτης. Χτισμένος τον 11ο αιώνα, πιθανότατα από τον Νικηφόρο Φωκά, ο Βυζαντινός Ναός του Αγίου Γεωργίου Χαραλάμπους, αποτελεί ένα θρησκευτικό, ιστορικό, αλλά και αρχιτεκτονικό μνημείο, σπάνιας ομορφιάς. Οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό του δεν έχουν διασωθεί όμως το περίτεχνο πολύχρωμο ξυλόγλυπτο τέμπλο με τους δύο δράκοντες στις άκρες, εντυπωσιάζει.
Η Επισκοπή, κατοικείται εδώ και χιλιάδες χρόνια, και αποτελεί τόπο σπουδαίων αρχαιολογικών ευρημάτων, που εκθέτονται στην αρχαιολογική συλλογή Ιεράπετρας. Η διάσημη σαρκοφάγος, με την εντυπωσιακή διακόσμηση είναι απ’ τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα ευρήματα της μυκηναϊκής εποχής.
Αξιοθέατα:
- Ο πύργος «Κουλές», χτισμένο το 1868 από το Χουσεϊν Αυνη Πασά.
- Ο ναός της Παναγίας της Εφτάτρουλης στο κέντρο του χωριού, μεγάλη βασιλική με τρούλο, χτισμένη το 1900 με πελεκητή πέτρα.
- Ο ναός των Αγίων Γεωργίου και Χαραλάμπου, δίκλιτος βυζαντινός ναός που χρονολογείται στον 11 ο αι, είναι χτισμένος με πέτρες ποταμού και τα κενά ανάμεσά τους γεμισμένα με όστρακα και κομμάτια πλίνθων.
- Η πλατεία του χωριού, κάτω από την πλούσια σκιά δέντρων, όπου κανείς μπορεί να γευτεί καταπληκτικούς μεζέδες με ρακή.
Στο στενότερο σημείο της Κρήτης ανάμεσα στην Ιεράπετρα και τον Άγιο Νικόλαο, βρίσκεται το χωριό Βασιλική με τα φημισμένα καφενεία και την μικρή πλατεία με τη λιμνούλα γεμάτη χρυσόψαρα.
Στο χωρίο μετά από συστηματικές και σε βάθος χρόνου ανασκαφές βρέθηκαν σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα που θεωρούνται μεγάλης σημασίας για τον καθορισμός της πρώιμης μινωικής τεχνολογίας. Κάποια πήλινα αγγεία μάλιστα ήταν τόσο ιδιαίτερα κα που ο ρυθμός τους πήρε το όνομα του χωριού, αφού πουθένα δεν είχαν βρεθεί παρόμοια.
Αξιοθέατα:
- Μινωικός οικισμός στη θέση «Κεφάλι», χρονολογείται από 2300 - 2100 π.Χ. Η ιδιαιτερότητα των αγγείων που βρέθηκαν εκεί οδήγησε τους αρχαιολόγους στην ονομασία του συγκεκριμένου ρυθμού , «ρυθμό Βασιλικής».
- Στη θέση Βενετσάνος υπάρχουν τα ερείπια παλαιοχριστιανικού ναού (4 ος - 6 ος αι.), που πιθανολογείται ότι είναι χτισμένος στα θεμέλια παλαιότερου ειδωλολατρικού ναού.
Ναός μονόκλιτος ρυθμοῦ Βασιλικῆς. Βρίσκεται Β.Α. του χωριού προς το Ἐπάνω χωριό. Χτίστηκε τον 18° αιώνα. Το 1850 έγινε ανακαίνιση στο Ναό, όπως μαρτυρεί λίθινη επιγραφή που βρίσκεται εκεί. Πριν λίγα χρόνια ἀνακαινίστηκε ἐκ νέου και ἀρμολογήθηκε Ἔχει πολύ ὡραία πέτρινη τοιχοποιία. Ὀ δρόμος προς τον ναό εἶναι ἄσφαλτος μέχρι ἕνα σημεῖο, και στη συνέχεια τσιμεντωμένος.
Ναός μονόκλιτος ρυθμοῦ Βασιλικῆς. Βρίσκεται Β.Δ. τοῦ χωριοῦ μέσα σε περιβόλια χτίστηκε τὸν 18° αἰώνα ὅπως μαρτυρεῖ λίθινη ἐπιγραφὴ καὶ ἀνακαινίσθηκε τὸ 1960.Εἶναι μονόκλιτη Βασιλική Ὁ δρόμος πού ὀδηγεί στο Ναό περνᾶ μέσα ἀπό το χωριό και στη συνέχεια εἶναι βατός χωματόδρομος.
Μονόκλιτος ναός ρυθμοῦ Βασιλικῆς. Βρίσκεται μέσα στο χωριό, στὸν ἁμαξωτὸ πρὸς τὴν Ἐπισκοπὴ κοντὰ στὸ δημοτικὸ σχολεῖο. Χτίστηκε τὸ 1898 καὶ χρησιμοποιήθηκε ὡς κοιμητηριακὸς ναὸς μέχρι τὸ 1952. Πανηγυρίζει στις 8 Μαΐου και 26 Σεπτεμβρίου.
Ο Κούλες της Βασιλικής, βρισκόταν σε απόσταση νότια του χωριού. Ορθογώνιου σχήματος με διαστάσεις περίπου 7x7μ., με κάποιες καμπυλότητες στον ανατολικό του τοίχο. Κατασκευάστηκε εκεί για να μεταφέρει τα μηνύματα, που έπαιρνε από τον Κούλε της Παχειάς Άμμου στον Κούλε της Επισκοπής με τους οποίους επικοινωνούσε, αλλά και για να ελέγχεται η μικρή κοιλάδα που απλωνόταν δυτικά από αυτόν. Η τοιχοποιία του διατηρείται σε καλή σχετικά κατάσταση.
