Κάτω Βάρδια

Βρίσκεται ανατολικά της νήσου Ρήνειας και δυτικά της Δήλου και ανήκει στο δήμο Μυκόνου.

Βρίσκεται στο μέσο περίπου του νησιού και φτάνει μόλις τα 112 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στις παρυφές του υπάρχουν τα Ιερά αρχαίων ελληνικών και άλλων μη ελληνικών θεών καθώς και σκάλες που οδηγούν στην κορυφή του.

Ιερό αφιερωμένο πιθανότατα στη θεότητα Τύχη της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, που αποτελούσε προσωποποίηση της τύχης, της ευμάρειας και του πλούτου. Η αντίστοιχη Ρωμαϊκή θεότητα ήταν η Φορτούνα.

Μια από τις πιο καλά διατηρημένες κατοικίες της Δήλου με αξιόλογα ψηφιδωτά. Διάφορα ψηφιδωτά απεικονίζουν θεατρικές μάσκες, απ' όπου πήρε και το όνομά του το κτήριο. Σε ένα άλλο εκπληκτικό ψηφιδωτο, παριστάνεται ο θεός Διόνυσος, να ιππεύει ένα πάνθηρα ή μια λεοπάρδαλη.

Η νήσος Δήλος αναδύεται στην ελληνική Ιστορία από τις αρχές του 10 αιώνα π.Χ., ως ένα σπουδαίο λατρευτικό κέντρο του ιωνικού κόσμου, με αφετηρία τη μυθολογική γέννηση του Απόλλωνα και της Άρτεμης, και γίνεται αργότερα έδρα αμφικτυονίας νησιών του Αιγαίου.

Στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. οι Αθηναίοι τείνουν να κυριαρχήσουν και στο ιερό νησί.

Το 540 π.Χ ήδη, ο Πεισίστρατος αποφασίζει την πρώτη κάθαρσή του, ενώ με τη δεύτερη, το 426 π.Χ, μεταφέρονται τα οστά όλων των νεκρών της Δήλου στο γειτονικό νησί Ρήνεια και απαγορεύονται πλέον οι γεννήσεις και οι θάνατοι στο νησί του Απόλλωνα ώστε να μη μιαίνουν το Ιερό του.

Με την έλευση των Μακεδόνων το 315 π.Χ το νησί αποκτά την ανεξαρτησία του και τη δυνατότητα να αναπτυχθεί εμπορικά.

H εγκατάσταση των Ρωμαίων αργότερα, έχει σαν αποτέλεσμα την αθρόα προσέλευση Αιγυπτίων, Συρίων και Ιταλών και την περαιτέρω ανάπτυξη του νησιού έως το 88 π.Χ όπου κατά τη διάρκεια των Μιθριδατικών πολέμων, δέχεται δύο φοβερές επιθέσεις και αρχίζει να φθίνει έως την τελική εγκατάλειψη του τον 6ο μ.Χ. αιώνα.

Μετά από αιώνες ακινησίας η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή ξεκινά ανασκαφές στον αρχαιολογικό χώρο το 1873 και η Δήλος ξαναβγαίνει από την αφάνεια, αποκαλύπτοντας την πλούσια Ιστορία της σε ολόκληρο τον Κόσμο.

Το αρχαιολογικό Μουσείο της Δήλου είναι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα της Ελλάδας, με σπάνια εκθέματα όπως γλυπτά, αγγεία, επιγραφές, θαυμάσια μωσαϊκά κ.α.

Η Δήλος και η Ρήνεια τελούν υπό την προστασία του Υπουργείου Πολιτισμού και απαγορεύονται ο ελλιμενισμός σκαφών και η διανυκτέρευση ατόμων χωρίς ειδική άδεια.  

Πώς θα φτάσετε
 

Υπάρχουν δρομολόγια για τη Δήλο κάθε μέρα, εφόσον βέβαια ο καιρός το επιτρέπει (καθώς ιδιαίτερα την περίοδο του χειμώνα ή το καλοκαίρι με τα ισχυρά μελτέμια, η πρόσβαση καθίσταται αδύνατη, όχι μόνο για τους επισκέπτες, αλλά και για τους εργαζόμενους). Εκτός από τα δρομολόγια που γίνονται από τη Mύκονο όλο το χρόνο, υπάρχουν μόνο στην περίοδο αιχμής δρομολόγια και από άλλα νησιά των Kυκλάδων (από την Tήνο και τη Nάξο κυρίως).
 
Οι επισκέπτες θα πρέπει να ενημερώνονται για τις καιρικές συνθήκες και τα δρομολόγια μέσω του Λιμεναρχείου

Είναι μια φυσική χαράδρα στο βράχο που πιθανότατα ήταν τόπος λατρείας του ημίθεου Ηρακλή στο νησί. Κατά τον 3ο αιώνα π.Χ. μεγάλες πλάκες προστέθηκαν στη χαράδρα, δημιουργόντας μια στέγη και ο ναός πήρε τη μορφή που έχει σήμερα. Λαξευμένη στο βράχο, στο εσωτερικό της χαράδρας, βρίσκεται μια μικρή πλατφόρμα στην οποία βρισκόταν ένα ελληνιστικό άγαλμα του Ηρακλή. Στην ελληνιστική Δήλο, ο Ηρακλής είναι ο δεύτερος (μετά την Αφροδίτη) δημοφιλέστερος θεός, ενώ στους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους, ο Ηρακλής λατρευόταν ως προστάτης των ναυτικών.

Ιερό αφιερωμένο στον θεό Δία Κύνθιο και στη θεά Αθηνά Κυνθία.

Ιδιωτική κατοικία με θαυμάσια διατηρημένα ψηφιδωτά δάπεδα. Το πιο πιθανό είναι να οικοδομήθηκε από κάποιον έμπορο από τη Φοινίκη. Ένα από τα ψηφιδωτά στο δάπεδο του οικοδομήματος απεικονίζει Ερωτιδείς (μικροί Έρωτες) που οδηγούν από ένα ζευγάρι δελφίνια και ένα άλλο απεικονίζει τη φοινικική θεότητα