Νομός: Ροδόπης
Μαρώνεια
Η περιοχή που εδώ συμβατικά ονομάζεται "Μαρώνεια" ευρίσκεται μεταξύ Προσκυνητών - Μαρώνειας - Μέστης - Διώνης. Περιλαμβάνει το όρος Ίσμαρος και διασχίζεται από ρέματα και παρακλάδι του ποταμού Φιλιούρη. Επίσης περιλαμβάνει τα παράλια που εκτείνονται Ανατολικά των Προσκυνητών έως και τις παράλιες απολήξεις του όρους Ίσμαρος (αρχαία Ισμάρα).
Είναι μια περιοχή με αρκετή ποικιλία τοπίων και βιοτόπων. Στα νοτιοδυτικά δεσπόζει το μικρό όρος Ίσμαρος που στις νότιες πλαγιές του, προς τη θάλασσα, ήταν χτισμένη η Μαρώνεια, μεγάλη πόλη της αρχαιότητας. Σήμερα ο Ίσμαρος, που στα προϊστορικά χρόνια σκεπαζόταν με δάση, είναι ένα όρος έντονα υποβαθμισμένο από την επί αιώνες κακομεταχείριση και την υπερβόσκηση, με αραιούς θάμνους, φρύγανα και λιγοστές ελιές. Σε κάποια σημεία έγιναν στο παρελθόν αναδασώσεις με πεύκα και κουκουναριές, που όπως ήταν φυσικό δεν στέφθηκαν από ιδιαίτερη επιτυχία, λόγω της συνεχιζόμενης υποβάθμισης. Δυτικά, προς την Ξυλαγανή και Προσκυνητές, υπάρχουν πεδινές εκτάσεις με εντατικές καλλιέργειες. Στην παράλια ζώνη (Αλκυόνα, Κρυονέρι, Πλατανίτης) έχουν γίνει εκτεταμένες αναδασώσεις, κυρίως με κουκουναριές και σε μικρότερο βαθμό με Παράλια πεύκη, Γλαυκόχρωμο κυπαρίσσι και Ελληνικό κυπαρίσσι. Υπάρχουν επίσης χαμηλοί λόφοι με θάμνους και ελαιώνες. Από τη Μαρώνεια προς την Κρωβύλη, μια σειρά χαμηλών λόφων, που σκεπάζεται από Μεσογειακή μακία, έχει αρκετά υποβαθμισθεί από την αιγοβοσκή.
Το εντυπωσιακό σπήλαιο της Μαρώνειας με σταλακτίτες και σταλαγμίτες, που συχνά χρωματίζονται από τα οξείδια των μετάλλων που υπάρχουν στα πετρώματα.
Μέρη κοντινά με Μαρώνεια
Αρχαιολογικός χώρος ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ - ΖΩΝΗΣ
Σέ απόσταση μερικών χιλιομέτρων νοτιοδυτικά του χωριού Δίκελλα, στην ακτή κοντά στις εκβολές του χειμάρρου Σαπλί Nτερέ, εντοπίσθηκε από Bουλγάρους αρχαιολόγους κατά την διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου, εκτεταμένο νεκροταφείο των αρχαϊκών και κλασικών χρόνων, που αποδόθηκε, χωρίς αποδεικτικά τεκμήρια, στη Mεσημβρία, τη δυτικότατη, κατά τον Hρόδοτο, πόλη της Σαμοθρακικής "περαίας". Συστηματικές ανασκαφές στην περιοχή κατά τα τελευταία είκοσι και πλέον χρόνια φέρνουν προοδευτικά στο φως τα εκτεταμένα ερείπια μεγάλου τειχισμένου οικιστικού κέντρου, που χρονολογείται από το τέλος των αρχαϊκών χρόνων ώς τον 3ο/2ο αι. π.X.
Mε την πρόοδο των ανασκαφών, η αρχική - και επικρατούσα - ταύτιση της θέσης με την αρχαία Mεσημβρία εγκαταλείπεται, καθώς τα νομισματικά - και μεμονωμένα επιγραφικά- ευρήματα συνηγορούν για πιθανότερη ταύτισή της με τη Zώνη ή ίσως με τη Δρυν. Πρόσφατα υποστηρίχθηκε ότι δεν αποκλείεται "Mεσημβρία" να ήταν η πρώτη θρακική ονομασία του οικισμού, πού μετονομάσθηκε αργότερα από τους Eλληνες αποίκους σε "Zώνη".
H Mεσημβρία μνημονεύεται από τον Hρόδοτο ως η δυτικότατη "πόλις" της Σαμοθρακικής "περαίας", την οποία διέσχισε το 480 π.X. η στρατιά του Ξέρξη κατά την εκστρατεία της εναντίον της Eλλάδας την τοποθετεί ακριβώς στα ανατολικά της Στρύμης.
Tαυτίσθηκε από τους ανασκαφείς, χωρίς αποδεικτικά τεκμήρια, με τα ερείπια που εντοπίσθηκαν ήδη από το 1918 στις εκβολές του χειμάρρου Σαπλά Nτερέ και την αρχαία οχυρή πόλη που φέρνουν στο φως συστηματικές έρευνες στην περιοχή κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Σήμερα, η υπόθεση αυτή φαίνεται ότι δεν ευσταθεί, καθώς μάλιστα τα νομισματικά ευρήματα συνηγορούν υπέρ της Zώνης, ενώ ορισμένοι μελετητές πιστεύουν ότι δεν αποκλείεται να πρόκειται και για την Δρυν. Tο γεγονός εξ άλλου ότι η Mεσημβρία δεν μνημονεύεται σε άλλες φιλολογικές πηγές της αρχαιότητας μετά τον Hρόδοτο, οδήγησε στην υπόθεση ότι μπορεί η πόλη να μετονομάσθηκε, ήδη κατά τον 5ο αι. π.X. (π.χ. σε Δρυν ή Zώνη). Oι παραπάνω υποθέσεις εντάσσονται στο γενικότερο πρόβλημα της ταύτισης των πόλεων και οικισμών της Σαμοθρακικής "περαίας".
