Μέρη κοντινά με Εκκλησία
Ο Μητροπολιανός ποταμός βρίσκεται στα νότια του νομού Ηρακλείου, δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο Γόρτυνας. Το όνομα του το πήρε από το χωριό Μητρόπολη το οποίο διασχίζει λίγο πιο κάτω.
Στην αρχαιότητα ήταν γνωστό με το όνομα Ληθαίος ποταμός και αναφέρεται στον μύθο της αρπαγής της Ευρώπης από τον θεό Δία ο οποίος ήταν μεταμορφωμένος σε ταύρο. Εκεί δίπλα στην αρχαία πόλη Γόρτυνα, σε μία πηγή σκεπασμένη από έναν πλάτανο τα δύο μυθικά πρόσωπα ενώθηκαν, και γεννήθηκαν οι τρεις βασιλιάδες της Κρήτης. Από τότε το δέντρο λατρευόταν και του αποδόθηκε το χρίσμα να μην χάνει ποτέ το φύλλωμα του.
Η Ακρόπολη της Γόρτυνας βρίσκεται πάνω στον λόφο του Αγίου Ιωάννη, στα βορειοδυτικά του αρχαιολογικού χώρου. Το ύψωμα της Ακρόπολης της Γόρτυνας παρουσιάζει συνεχή κατοίκηση από τη Νεολιθική (6.000-3.000 π.Χ.) και τη Μινωική εποχή (3.000-1.200 π.Χ.) μέχρι και τη Μεσοβυζαντινή (6ος-10ος μ.Χ.).
Στα Γεωμετρικά χρόνια, 10ο-7ο π.Χ. αιώνα, διαμορφώθηκε ένας οχυρωμένος οικισμός ενώ τον 7ο ιδρύεται στη νότια πλευρά της Ακρόπολης μικρός ναός αφιερωμένος στην Αθηνά Πολιούχο. Η ανασκαφή στο ναό και στον αποθέτη του ιερού της Ακρόπολης έφερε στο φως πολύ σπουδαία έργα πλαστικής των αιώνων 10ου μέχρι 7ο π.Χ.
Τα Βυζαντινά χρόνια άφησαν τα ίχνη τους στην Ακρόπολη της Γόρτυνας, όπου πάνω στα ερείπια του αρχαίου ναού και με τη χρήση του δομικού υλικού του, χτίστηκε μία βασιλική τον 5ο ή 6ο μ.Χ. αιώνα. Τη βασιλική αυτή διαδέχτηκε μία δεύτερη στο διάστημα μεταξύ 6ου και 10ου μ.Χ.
Τον 7ο μ.Χ. αιώνα επί αυτοκράτορα Ηρακλείου η Ακρόπολη οχυρώνεται εκ νέου και αποκτά φρούριο στο κέντρο της. Τμήματα του τείχους του φρουρίου αυτού σώζονται μέχρι σήμερα αλλά δυστυχώς σε κακή κατάσταση.
Το μεγάλο θέατρο της Γόρτυνας είχε λαξευτεί στη νοτιοανατολική πλαγιά του λόφου της Ακρόπολης, στην απέναντι πλευρά του Ληθαίου ποταμού όπου βρίσκονταν το Ωδείο και η Αγορά.
