Νομός: Ηρακλείου
Μέρη κοντινά με Εκκλησία
This small village in the municipality of Kastelli has 320 inhabitants. It lies in the west foothills of the Dikti mountain (Lassithi Mountains), and it is located at 8.7 km to the east of Kasteli.. The village produces mainly olive oil although during the last few years there is also production of vegetables and flowers in greenhouses.
Fr. Barozzi mentions it as Ascus, in the Pediada district, in 1577. Recently a ritual clay figurine of the Mid-Minoan period was fortuitously unearthed on a peak close to the village. The remains of a large building belonging to a peak sanctuary have been excavated at Amygdalokefalo to the NE of the village. Among the natural beauties, of the village, the ravine at Aski is well worth seeing.
On December 4th the village has a typical Cretan feast to honour Agia Varvara. There is also a hagiography, or icon, workshop well worth visiting.
Άγιος Γεώργιος στην αρχαία Λύττο
Βορειοανατολικά του οικισμού Λύττος, στο ψηλότερο σημείο του λόφου, όπου απλώνεται η αρχαία ομώνυμη πόλη, βρίσκεται, ένας μικρός μεταβυζαντινός μικρός τρίκλητος ναός αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο. Αν και δεν είναι επιβεβαιωμένο το πότε ακριβώς οικοδομήθηκε, έχει υπολογιστεί, ότι κατά το 14ο αιώνα ανασκευάστηκε ο θόλος του, ενώ οι τοίχοι του διακοσμήθηκαν με νέες τοιχογραφίες, πάνω από τις παλαιότερες. Όπως εικάζεται η ανέγερση της εκκλησίας, ίσως να μην απέχει πολύ από αυτήν την εποχή. Πιθανόν ακόμα, να χτίστηκε στη θέση μιας παλαιοχριστιανικής βασιλικής, πράγμα που συμπεραίνεται από εντοιχισμένα ανάγλυφα της ίδιας περιόδου, που παρατηρούνται στους τοίχους του κτιρίου.
Στο εσωτερικό του ναού, τα κλίτη επικοινωνούν με δύο τόξα μεταξύ τους, τα οποία στηρίζονται σε αρχαίους κίονες. Ο τοιχογραφικός τους διάκοσμος, σώζεται σε δύο στρώματα και περιλαμβάνει σκηνές από το Χριστολογικό κύκλο, καθώς και από το βίο του πατρώνα του ναού, όπως επίσης και μεμονωμένους Αγίους.
Ναός Τιμίου Σταυρού στην αρχαία Λύττο
Ο μεγάλος, μονόχωρος, καμαροσκέπαστος ναός του Τιμίου Σταυρού, είναι χτισμένος πάνω στα ερείπια της αρχαίας Λύττου, τον οποίο συναντάει κανείς στο πρώτο ύψωμα του αρχαιολογικού χώρου.
Πιθανότατα, έχει οικοδομηθεί πάνω σε ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής, πράγμα που μαρτυρούν εντοιχισμένα παλαιότερα αρχιτεκτονικά λείψανα, που παρατηρούνται στην τοιχοποιία του. Μάλιστα, το 1953 οι αρχαιολογικές έρευνες του Ν. Πλάτωνα στη θέση αυτή, επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ψηφιδωτού δαπέδου, το οποίο ανήκει στον αρχαιότερο ναό.
