Μέρη κοντινά με Εκκλησία
Το συγκεκριμένο οίκημα που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, χτίστηκε αρχικά από Ενετούς ανακατασκευάστηκε από τους Τούρκους και χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία και ορμητήρια του πανίσχυρου Αγά Ιμπραήμ Αληδάκη.
Η επιλογή δεν ήταν τυχαία, καθώς ο Πύργος χτισμένος στην πλεονεκτικότερη θέση του χωριού Εμπρόσνερος, έξω από τη γειτονιά Μεσοχώρι, έχει θέα σχεδόν όλο τον Αποκόρωνα, μέχρι και το Ακρωτήρι. Αποτελείται από τέσσερις επιμήκεις και παράλληλα δομημένους θόλους. Αρκετά χρόνια πριν την επανάσταση του 1866 πρέπει να πουλήθηκε στον γραμματικό του Αλιδάκη και κατοικήθηκε από απογόνους του έως και το 1930.
Κατά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο χρησιμοποιήθηκε για να στεγάσει τον τότε τοπικό σταθμό της χωροφυλακής.
Ο Πύργος απαλλοτριώθηκε το 1962 από το ελληνικό Δημόσιο και κηρύχθηκε ιστορικό και διατηρητέο μνημείο. Η Αρχαιολογική Υπηρεσία έκανε κάποιες εργασίες συντήρησης για την πλήρη αναστήλωση και αναπαλαίωση του μνημείου αυτού που βρίσκονται στην τελική τους φάση.
Ο Βαφές Αποκορώνου είναι το μοναδικό χωριό του Νομού Χανίων που έχει ανακηρυχθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο λόγω της σημαντικής του ιστορίας ως μετερίζι αγώνων και θυσίας για λευτεριά, αλλά και της παράδοσης καθώς και της θαυμάσιας ντόπιας αρχιτεκτονικής.
Ο Βαφές ήταν έδρα Κοινότητας μαζί με τα δύο Μετόχια, Αχατζηκιά και Αρεβίτης.
Το σπήλαιο της Κρυονερίδας βρίσκεται στη χαράδρα Λαγγός, νοτιοδυτικά από το χωριό Βαφές, σε υψόμετρο 230μ.. Το σπήλαιο δεν έχει ιδιαίτερη σπηλαιολογική αξία, αλλά έχει τεράστια ιστορική σημασία, καθώς εδώ βρήκαν τραγικό θάνατο οι κάτοικοι του χωριού Βαφές το 1821. Μάλιστα προς τιμήν του ιστορικού αυτού σπηλαίου, πήρε το όνομά της η ευρύτερη περιοχή της Κρυονερίδας και ο (πρώην) δήμος Κρυονερίδας.
Η είσοδος του σπηλαίου έχει πλάτος 1,8μ. και ύψος 1,5μ.. Αποτελείται από τέσσερις αίθουσες, εκ των οποίων μεγαλύτερη είναι η πρώτη, ενώ στη δεύτερη υπάρχουν τα οστά των θυμάτων της Οθωμανικής θηριωδίας. Στην τελευταία αίθουσα υπάρχει πηγή με νερό, από το οποίο πήρε και το όνομά του το σπήλαιο.
Εδώ τον Αύγουστο του 1821, 130 άμαχοι κάτοικοι του Βαφέ βρήκαν καταφύγιο από τους Οθωμανούς που τους κυνηγούσαν. Λέγεται ότι, όταν κάποια στιγμή κάποιοι Οθωμανοί πλησίασαν κοντά, ακούστηκε από το σπήλαιο το κλάμα ενός μωρού. Έτσι οι Οθωμανοί αντιλήφθηκαν που βρίσκονταν και προσπάθησαν να μπουν. Όμως, η σπηλιά έχει στενή είσοδο και μόνον ένας άντρας χωρά να μπει τη φορά και αυτός έρποντας. Έτσι, οι πρώτοι Τούρκοι σκοτώθηκαν από τα γυναικόπαιδα, που λυσσαλέα και χωρίς όπλα σκότωναν τους εισβολείς. Μην έχοντας άλλη επιλογή, οι Οθωμανοί εξόντωσαν με τον ίδιο τρόπο που εξολόθρευσαν τους χριστιανούς στο σπήλαιο του Μελιδονίου. Μάζεψαν δηλαδή κλαδιά και ξύλα στην είσοδο του σπηλαίου, άναψαν φωτιά και οι πολιορκούμενοι πέθαναν από ασφυξία, ενώ μόνον εφτά από αυτούς επέζησαν. Στην είσοδο του σπηλαίου υπάρχει ένα εικονοστάσι και η μνήμη των νεκρών τιμάται κάθε Αύγουστο στις 22 του μήνα, με επιμνημόσυνη δέηση.
Σχεδόν απέναντι από την Κρυονερίδα, μέσα σε μια εσοχή ενός βράχου υπάρχει το πολύ παλιό εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη. Λέγεται ότι κάποτε ένας ο Τούρκος είδε την εικόνα του Αγίου και θέλησε να την βεβηλώσει. Έβγαλε το γιαταγάνι του και την τρύπησε. Όμως λίγα λεπτά αργότερα κείτονταν νεκρός όταν γλίστρησε κι έπεσε από την οροφή της εκκλησίας.
Περπατώντας το μονοπάτι για την ´Κρυονερίδα´, υπάρχει άλλο ένα σπήλαιο με δαιδαλώδεις διαδρομές και αυτό με μικρό στόμιο στην είσοδό του και ονομάζεται ´Καλαμάτο´.
A very traditional village in Apokoronas region, west Crete, set on the side of a hill in the lower region of the White Mountains. Wonderful views to north and east of the Vrissses valley below the village, and to the south of the White Mountains.
The village has the ruins of a Venetian castle, and a quaint chapel built into a cliff face cave. The Mochlakis dairy makes lovely yoghurt and cheese, and the owner will guide you around. A mini market, a bakery, and a kafenio where the friendly locals gossip, all add to the village. A lovely rural location yet only 8 minutes by car to the amenities and National Highway in Vrisses, 12 minutes to the sandy beach at Georgioupolis, and 40 minutes to either Chania or Rethymnon.
