Αισύμη

Στον Άβαντα και τους Πύργους, B της Aλεξανδρούπολης, σώζονται εντυπωσιακά ερείπια βυζαντινών φρουρίων. Στα Δ του Άβαντα, στις πλαγιές του Zωναίου Όρους σχηματίζεται στενωπός με απότομες βραχώδεις κατωφέρειες, όπου βρίσκονται πολυάριθμα σπήλαια. Ένα από αυτά, η πρόσβαση του οποίου είναι ιδιαίτερα δύσκολη, διαμορφώθηκε σε παρεκκλήσι των Aγίων Θεοδώρων. Oι τοίχοι και το κτιστό εικονοστάσι του είναι πλούσια εξωραϊσμένα με βυζαντινές τοιχογραφίες δύο διαφορετικών φάσεων ανιστόρησης: H πρώτη χρονολογείται στα τέλη του 11ου αι. και ανήκει στη λεγόμενη "μοναστική" τεχνοτροπία, η δεύτερη στη στροφή του 12ου με τον 13ο αι. και διακρίνεται από τα χαρακτηριστικά της λεγόμενης "μεταβατικής εποχής".

Στον Άβαντα και τους Πύργους, B της Aλεξανδρούπολης, σώζονται εντυπωσιακά ερείπια βυζαντινών φρουρίων. Στα Δ του Άβαντα, στις πλαγιές του Zωναίου Όρους σχηματίζεται στενωπός με απότομες βραχώδεις κατωφέρειες, όπου βρίσκονται πολυάριθμα σπήλαια. Ένα από αυτά, η πρόσβαση του οποίου είναι ιδιαίτερα δύσκολη, διαμορφώθηκε σε παρεκκλήσι των Aγίων Θεοδώρων. Oι τοίχοι και το κτιστό εικονοστάσι του είναι πλούσια εξωραϊσμένα με βυζαντινές τοιχογραφίες δύο διαφορετικών φάσεων ανιστόρησης: H πρώτη χρονολογείται στα τέλη του 11ου αι. και ανήκει στη λεγόμενη "μοναστική" τεχνοτροπία, η δεύτερη στη στροφή του 12ου με τον 13ο αι. και διακρίνεται από τα χαρακτηριστικά της λεγόμενης "μεταβατικής εποχής".

Τα Κάστρα Άβαντα και Ποτάμου βρίσκονται έξω από το χωριό Άβαντας, δέκα χιλιόμετρα από την Αλεξανδρούπολη. Ολόκληρη η περιοχή έχει διάσπαρτα κάστρα σε λοφίσκους και βράχους που επιτρέπουν την επόπτευση της πεδιάδας και του περάσματος από την Ροδόπη και την Κομοτηνή.

Το Κάστρο του Άβαντα λέγεται αλλιώς Μποζ-Τεπέ, από το ομώνυμο ύψωμα που είναι χτισμένο. Τα ερείπιά του δεν φαίνονται καθόλου, παρά μόνο αφού τα προσεγγίσει κανείς. Η ανάβαση στο Κάστρο του Άβαντα γίνεται από την δυτική πλευρά του λόφου και διαρκεί περίπου 20 λεπτά. Σώζεται μια μεγαλοπρεπής πύλη, με δύο ψηλούς πύργους εκατέρωθεν και οι επάλξεις του κάστρου, με τα σκαλοπάτια που οδηγούν ως εκεί.

Η θέα όλης της πεδιάδας από τις πολεμίστρες δικαιολογεί απόλυτα την κατασκευή του Κάστρου του Άβαντα στο σημείο αυτό. Τα ερείπια που βλέπει ο επισκέπτης σήμερα στο Κάστρο του Άβαντα χρονολογούνται του 13ου αιώνα, αν και στο σημείο υπάρχουν ευρήματα ήδη από την μυκηναϊκή περίοδο.

Το Κάστρο του Ποτάμου βρίσκεται επίσης στον επαρχιακό δρόμο που ενώνει την Αλεξανδρούπολη  με τον Άβαντα . Από μακριά μπορεί κανείς να δει τους τρεις εντυπωσιακούς μεσαιωνικούς πύργους του Κάστρου του Ποτάμου. Είναι τετράγωνοι και περιβάλλονται από διπλό τείχος.

Υπολογίζεται πως το Κάστρο του Ποτάμου κατασκευάστηκε από τους Γατελούζους, τους Γενουάτες κατακτητές της περιοχής, τον 13ο αιώνα, πάνω σε αρχαία λείψανα της προϊστορικής περιόδου, με συνέχεια κατά την αρχαϊκή, αλλά και την πρώτη βυζαντινή περίοδο.