Ανεβάστε φωτογραφίες από
Προφήτης Ηλίας και μοιραστείτε τις μαζί μας!
Νομός: Λασιθίου
Διεύθυνση:
Τηλέφωνο:
Προφήτης Ηλίας
Μέρη κοντινά με Προφήτης Ηλίας
Οι Αρμένοι απέχουν περίπου 20 χιλιόμετρα από την πόλη της Σητείας και είναι χτισμένοι σε υψόμετρο 550 μέτρων. Ο οικισμός που κατοικούταν πιθανότατα τουλάχιστον από τη βυζαντινή περίοδο καταγράφεται σε όλες τις απογραφές της Βενετοκρατίας και αναφέρεται πολλάκις στα συμβόλαια της εποχής. Συνεχίζει μάλιστα να ακμάζει την Οθωμανική περίοδο. Σημαντικά μνημεία σώζονται μέσα στον οικισμό όπως οι γειτονικοί μεταξύ τους τοιχογραφημένοι ναοί του Αγίου Γεωργίου και της Παναγίας, ενώ λίγο δυτικότερα αυτών ο ναός του Αγίου Ιωάννη. Λίγο έξω από τον οικισμό λειτουργούσε η μονή της Αγίας Σοφίας που διατηρεί πλήθος αναγεννησιακών στοιχείων στην αρχιτεκτονική και τον γλυπτό της διάκοσμο.
Στον εγκαταλελειμμένο συνοικισμό Πλατάνι, που βρίσκεται νοτιοδυτικά της Αγίας Τριάδας, στο φαράγγι που κατευθύνεται στο Γούδουρα βρίσκεται ο ναός του Αγίου Νικολάου. Πρόκειται για μονόχωρο ναό που στεγάζεται με ελαφρώς οξυκόρυφο θόλο. Στη νότια όψη ανοίγονται ένα παράθυρο και η είσοδος με το λιτό ημικυκλικό ανακουφιστικό τόξο, ενώ σε αυτή ακουμπά το ανεξάρτητο κωδωνοστάσιο. Δυσδιάκριτες, εξαιτίας των επιχρισμάτων, είναι οι λεπτομέρειες του μικρού άλλα περίτεχνου αγιοθύριδου της κόγχης του ιερού. Ο ναός ήταν τοιχογραφημένος, ενώ σήμερα διατηρούνται μόνο τρεις μετωπικές μορφές στον βόρειο τοίχο. Το τέμπλο είναι, σύμφωνα με τη γραπτή αφιέρωση, του 1875.
Το οροπέδιο του Χαντρά βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του πάρκου και καταλαμβάνει σημαντική έκταση που φιλοξενεί δύο οικισμούς (Χαντράς και Αρμένοι), τον αρχαιολογικό χώρο της Βόιλας και πολυάριθμες ανθρώπινες δραστηριότητες και καλλιέργειες.
Μονή ερημωμένη στην περιφέρεια της πρώην κοινότητας Αρμένων, επαρχίας Σητείας, Ν. Λασιθίου. Ήταν κτισμένη πάνω σε γήλοφο, κοντά στο χωριό Ετιά. Ιδρύθηκε την περίοδο της Βενετοκρατίας αλλά το πότε ακριβώς είναι άγνωστο. Πιθανότατα από μοναχούς μονυδρίων, που ήταν στα νότια παράλια της Σητείας ύστερα από την καταστροφή τους από τους Τούρκους πειρατές το 14ο και 15ο αιώνα. Η χρονολογία 1634, που αναφέρεται σε επιγραφή της πύλης της μονής, αναφέρεται σε ανακαίνισή της, ύστερα από το σεισμό του 1612. Το 1866 ανακαινίστηκε και πάλι και το 1870 χρησιμοποιήθηκε ως διδακτήριο για τα παιδιά των γύρω οικισμών. Το 1885 μόνασαν εκεί οι ιερομόναχοι Γεννάδιος Μυτάκης και Ιωαννίκιος (Ιωάννης) Τσαρδινάκης μέχρι το 1901, οπότε διαλύθηκε με τον καταστατικό νόμο της Κρητικής Πολιτείας και παραχωρήθηκε στην ενορία της κοινότητας Αρμένων. Ο ναός της Αγίας Σοφίας ήταν κάποτε μια από τις πιο σπουδαίες μονές της Ανατολικής Κρήτης. Δεν αναφέρεται στην περιήγηση του Buondelmondi του 1415, αλλά φαίνεται πως ιδρύθηκε τον ίδιο αιώνα ίσως από τους κτήτορες της Μονής Τοπλού. Η οικογένεια Κορνάρων συνέβαλε υλικά στην διατήρησή της. Είχε μεγάλη περιουσία μοναστηριακή που έφθανε μέχρι τα Πιλαλήματα και τον Μαρουλά. Στους πρόποδες του απέναντι λοφίσκου ο μικρός ναός του Αγίου Πνεύματος ανήκε στη μονή. Η εκκλησία που διασώζεται είναι του τύπου βασιλικής, αλλά χωρίς νάρθηκα και πρέπει να κτίστηκε σε δυο φάσεις. Το τέμπλο της είναι ξυλόγλυπτο. Από τις εικόνες της η Παναγία η Γλυκοφιλούσα είναι καλής τέχνης. Το 1858 οι Χριστιανοί της περιοχής με αφορμή σχετικό φιρμάνι του Σουλτάνου προσπάθησαν να κάνουν σχολείο στη Μονή που όμως δεν τελείωσε. Ο ηγούμενος της Μονής Καψά Γεροντογιάννης που κατέφυγε εκεί μετά την επανάσταση του 1866 ανακαίνισε τη Μονή σε σημαντικό βαθμό. Το 1870 συμπληρώθηκε το κτήριο που προοριζόταν για σχολείο και άρχισε να λειτουργεί με πρώτο διευθυντή το Γεώργιο Λόγιο απόφοιτο της Ριζαρείου από τις Γούβες της Πεδιάδος. Πολλοί μαθητές έμεναν στα κελιά της Μονής. Τον Λόγιο διαδέχθηκε ο μαθητής του από το Χανδρά Ιωάννης Αβρονιδάκης. Το σχολείο εγκαταλείφθηκε όταν ιδρύθηκαν συστηματικά σχολεία σε κάθε χωριό σχεδόν.
Ιερός Ναός Αγίας Αικατερίνης και Γενέσιο της Θεοτόκου (Αρμένοι)
Ο ναός της Αγίας Αικατερίνης βρίσκεται στο εγκαταλελειμμένο χωριό της Ετιάς, πολύ κοντά στην εντυπωσιακή ενετική έπαυλη Dei Mezzo.
Είναι δίκλιτος, αφιερωμένος στην Αγία Αικατερίνη και στην Παναγία. Στο αρχικό κλίτος έφερε τοιχογραφίες. Στην αρχιτεκτονική και στα εκλεπτυσμένα διακοσμητικά στοιχεία του ναού βλέπουμε αναγεννησιακές επιρροές, ενώ ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το ανάγλυφο κωδωνοστάσιο. Το πιθανότερο είναι ότι ο ναός λειτούργησε και με τα δύο δόγματα, καθολικό και ορθόδοξο.
Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Αρμένοι)
Καμαροσκεπής αρχικά ναός ο οποίος δέχτηκε την προσθήκη νάρθηκα. Οι αξιόλογες εικόνες στο τέμπλο χρονολογούνται από τον 18ο και 19ο αιώνα.
Ο οικισμός της Ετιάς παρουσίασε μεγάλη ακμή της τους τελευταίους αιώνες της βενετοκρατίας (τέλη 15ου-17ου αιώνα). Στην απογραφή του Barrozi (1577), αναφέρεται Etea, όπως και στην απογραφή του Καστροφύλακα (1583) Etea, με 564 κατοίκους. Μετά την Τουρκική κατάκτηση (1645) στα βενετικά σπίτια κατοίκησαν τούρκικες οικογένειες. Στην απογραφή Σταυράκη (1881): 94 μωαμεθανοί και 18 χριστιανοί κάτοικοι. Τα κτίρια που έχουν απομείνει στον οικισμό είναι τα μικρότερα και απλούστερα, μια που τα μεγαλύτερα, που βρισκόταν κοντά στην έπαυλη, κατεδαφίστηκαν μετά το 1899, οπότε η Ετιά ερημώθηκε. Η κατοικία των βενετών ευγενών De Mezzo, φεουδαρχών της περιοχής, δεσπόζει στον οικισμό και αποτελεί ένα από τα μεγαλοπρεπέστερα και σπουδαιότερα δείγματα της κοσμικής αρχιτεκτονικής στην Κρήτη. Αξιοσημείωτοι είναι οι ναοί του οικισμού όπως η Αγία Αικατερίνη, με αναγεννησιακή μορφολογία και εκλεπτυσμένη ανάγλυφη διακόσμηση, ο μονόκλιτος ναός του Αγίου Ιωάννη, ο ερειπωμένος βυζαντινός ναός του Αγίου Κωνσταντίνου, με ίχνη τοιχογραφιών στο εσωτερικό των τοίχων του και το μονόκλιτο ερειπωμένο ναΐδριο του Αγίου Αθανασίου, 30 μ. πίσω από το την Έπαυλη, στη θέση Μοναστηράκι. Ο ερειπωμένος ναός της Παναγίας, περιόδου βενετοκρατίας, στο μέσον του οικισμού, με μέγεθος και επιμελημένη κατασκευή που μαρτυρούν ότι ήταν από τους κεντρικότερους ναούς του οικισμού.
Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου (Αρμένοι)
Μονόχωρος καμαροσκέπαστος ναός που αργότερα δέχτηκε την προσθήκη νάρθηκα. Ο ναός χτίστηκε πιθανότατα στα ύστερα βυζαντινά χρόνια. Οι τοιχογραφίες του είναι του 14ου και 15ου αιώνα και έχουν παραστάσεις από τον Χριστολογικό κύκλο.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος που βρίσκεται μέσα στους Αρμένους, ταυτίζεται με το ναό που δηλώνουν στην απογραφή του 1637 ο παπάς Γιώργης Κούνιος και ο παπάς Γιάννης Κατραβάς. Tο γεγονός ότι οι ιερείς εμφανίζονται ως εφημέριοι και κτήτορες του ναού τον χρονολογούν στις πρώτες δεκαετίες του 17ου αιώνα. Ο ναός είναι μονόχωρος με οξυκόρυφο θόλο. Φέρει λαξευτής λιθοδομής λιτά ανοίγματα, τετράγωνο αγιοθύριδο και είσοδο στα νότια με ελαφρώς κοσμημένο περίθυρο.
Σύνδεση με
Facebook