ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΓΑΥΔΟΥ

Είναι ο νοτιότερος οικισμός της Ευρώπης, απέχοντας 20 ν.μ. από την Κρήτη και περίπου 150 ν.μ. από τις ακτές της Αφρικής. Το σχήμα του νησιού είναι τριγωνικό και η έκτασή του φτάνει μόλις τα 37 τ.χλμ. 

Η Γαύδος αποτελεί το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης, 32 ναυτικά μίλια μακριά από την Παλαιόχωρα και 22 από τη Χώρα Σφακίων, απ' όπου το δρομολόγιο με πλοίο κοστίζει περίπου 30 ευρώ πηγαινέλα, με τις παραλίες Καραβέ, Κόρφος, Λακκούδι, Τρυπητή, Μπο, Φετιφέ, Σαρακίνικο, Άγιος Ιωάννης, Λαυρακάς, Πύργος και Ποταμός να είναι μερικές από τις πιο μαργαριταρένιες ακτές του νησιού, που προσφέρουν στον επισκέπτη την απόλυτη ραστώνη και το απέραντο γαλάζιο.

Οι πέτρινες αγροικίες, που είχαν καταρρεύσει από τη φθορά του χρόνου και θυμίζουν τις παλιές καλές εποχές της Γαύδου, έχουν μετατραπεί σε μικρά ρακάδικα και ταβερνάκια, υπό το φως του λύχνου και των κεριών, που δημιουργούν μια ειδυλλιακή ατμόσφαιρα.

Στη Γαύδο μπορεί κανείς να ανακαλύψει και άλλες ομορφιές, αρκεί να έχει όρεξη για εξερεύνηση, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως στην περιοχή, εκτός από το Δημαρχείο, υπάρχουν και όλες εκείνες οι παροχές που χρειάζεται ο επισκέπτης για να αισθάνεται ασφαλής, όπως Πυροσβεστική, Αστυνομικός Σταθμός και Κέντρο Υγείας.

Είναι ένα παρθένο νησί που δεν έχει ακόμα κατακλυστεί από τους επισκέπτες. Οι λίγοι κάτοικοί του, είναι σκορπισμένοι στα τέσσερα χωριουδάκια του, τη πρωτεύουσα Καστρί, τα Βατσιανά, την ,Αμπελο και το λιμανάκι Καραβέ. Νερό υπάρχει άφθονο, το ρεύμα όμως παράγεται μόνο με γεννήτριες. Υπάρχει δρομολόγιο από την Παλαιόχωρα που διαρκεί 3 ώρες, όπως επίσης και από τα Σφακιά με στάσεις όμως πρώτα στην Αγία Ρουμέλη και στην Σούγια.
Πιστεύεται ότι είναι η αρχαία Ωγυγία , το νησί της Καλυψώς, όπου σύμφωνα με τον Όμηρο ναυάγησε ο Οδυσσέας. Κατά τη μυθολογία, πιστεύεται πως το παλάτι και η σπηλιά, όπου η όμορφη νύμφη κράτησε 7 ολόκληρα χρόνια αιχμάλωτο τον Οδυσσέα, βρίσκονταν στην τοποθεσία Ερρικιά, στη βορειοανατολική άκρη του νησιού. Στα μινωικά χρόνια η Γαύδος ήταν ενδιάμεσος σταθμός στο ταξίδι για την Αίγυπτο. Στην γειτονική Γαυδοπούλα έχει βρεθεί πρωτομινωικός οικισμός.

Εδώ στην Γαύδο βρέθηκε και ο Απόστολος Παύλος το 64 μΧ όταν το καράβι που τον πήγαινε στην Ρώμη για να τον δικάσουν, αναγκάστηκε να δέσει στο φυσικό λιμάνι του νησιού για να αποφύγει την θαλασσοταραχή. 
Στα ελληνιστικά χρόνια η Γαύδος υπήρξε ορμητήριο και καταφύγιο πειρατών. Είχε σχέσεις με την ισχυρή τότε Γόρτυνα και πλήρωνε φόρο σ'αυτήν. Στην εποχή της Ενετοκρατίας έγινε μια προσπάθεια να χτιστεί ένα κάστρο το οποίο δεν τελείωσε ποτέ, έτσι έμεινε για αιώνες στην διάθεση των πειρατών. 
Στα νεότερα χρόνια Η Γαύδος υπήρξε τόπος εξορίας για πολιτικούς κρατούμενους.

Είναι το νοτιότερο κατοικημένο χωριό της Ευρώπης. Θα επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο, προσωπικό δημιούργημα της οικογένειας του εφημέριου του νησιού παπά Μανόλη Μπικογιαννάκη.
Εδώ και πολλά χρόνια ο ποιμενάρχης του νησιού, συλλέγει κάθε τι που θυμίζει Γαύδο, τοποθετώντας τα με ευλάβεια στο παλιό πατρικό σπίτι της οικογένειας, μετατρέποντας το σε μουσείο.
Επίσης εδώ θα γευτείτε τα παραδοσιακά γλυκά της πρεσβυτέρας, που είναι φτιαγμένα με ντόπιες και αγνές πρώτες ύλες.

Αξίζει να επισκεφτείτε τα Βατσιανά με τους λιγοστούς κατοίκους, για να απολαύσετε την τοπική κουζίνα και να επισκεφτείτε το ιδιαίτερα ενδιαφέρον Λαογραφικό Μουσείο.

Πριν μπείτε στο χωριό των Βατσιανών, ένας γερμένος από τον αέρα αιωνόβιος Κέδρος δείχνει προς τον νοτιά, σαν να τον έβαλε η Καλυψώ εκεί, επισημαίνοντας το σημείο που ξεκινά το μονοπάτι για το ακρωτήρι της Τρυπητής.
Μετά από πεζοπορία περίπου μίας ώρας, το ακρωτήρι προβάλει μπροστά σας επιβλητικό, φανερώνοντας την μεγαλοπρεπή μανία της θάλασσας.
Τρεις τεράστιες τρύπες στο βράχο, δείχνουν ότι η θάλασσα τα κύματα και ο αέρας είναι οι κυρίαρχοι
της φύσης εδώ.

Καστρί Γαύδου
Το Καστρί, η πρωτεύουσα της Γαύδου, κτισμένη σε υψόμετρο 350m, μαρτυρά την αίγλη παλαιότερων χρόνων, και προσφέρει μαγευτική θέα όλου του νησιού. Από το Καστρί μπορεί κάποιος να ακολουθήσει τα μονοπάτια ή τους ασφαλτόδρομους που θα τον οδηγήσουν σε όλα τα μέρη του νησιού.