ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ ΧΑΝΙΩΝ

Στη βορειοδυτική πλευρά του λιμανιού της πόλης των Χανίων, οι Βενετοί κατασκεύασαν το Revellino del Porto, ένα οχυρωματικό έργο ικανό να αποτρέψει κάθε εχθρικό κίνδυνο για το λιμάνι. Η κατασκευή του ξεκίνησε περίπου στα μέσα του 16ου αι. και ολοκληρώθηκε μερικά χρόνια πριν την πτώση της πόλης στους Τούρκους το 1645.

Εσωτερικά ο χώρος ήταν διαμορφωμένος με κατάλληλα κτίσματα σε στρατώνες και αποθήκες πολεμικού υλικού. Επίσης ήταν η έδρα του στρατιωτικού διοικητή της πόλης. Στο μέσον περίπου της αυλής υπάρχει μια μεγάλη θολωτή δεξαμενή που συγκέντρωνε τα βρόχινα νερά των στεγών.

Τη βόρεια πλευρά του Revellino καταλαμβάνει το συγκρότημα των έξι συνεχόμενων θόλων στους οποίους υπήρχαν οι μεγάλες κανονιοθυρίδες (casematte) μία σε κάθε θόλο, σχεδιασμένες έτσι ώστε τα πυρά των πυροβόλων να καλύπτουν την είσοδο του λιμανιού.

Στα χρόνια της τουρκοκρατίας το Revellino χρησιμοποιήθηκε κυρίως σαν στρατώνας (Firka = στρατώνας), ονομασία που διατηρεί μέχρι σήμερα. Οι θολωτοί χώροι βολής χρησιμοποιήθηκαν ως φυλακές από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας μέχρι τα χρόνια του εμφύλιου πολέμου. Στο γωνιακό πυργίσκο του φρουρίου υψώθηκε συμβολικά την 1 Δεκεμβρίου 1913 η σημαία της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα.

Το Ναυτικό Μουσείο της Κρήτης βρίσκεται στην είσοδο του Ιστορικού φρουρίου ''Φιρκά'' στο παλιό Βενετσιάνικο λιμάνι. Ιδρύθηκε το 1973 με σκοπό την προώθηση της ναυτικής παράδοσης και της ιστορίας του νησιού. Το Μουσείο συνεργάζεται και αλληλεπιδρά με άλλα ναυτικά μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Η μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει 2.500 εκθέματα όπως κειμήλια, αντικείμενα που βρέθηκαν στο βυθό της θάλασσας, πίνακες ζωγραφικής, χάρτες, φωτογραφίες, μοντέλα πλοίων, ναυτικό εξοπλισμό κλπ. Τα εκθέματα είναι οργανωμένα σε ενότητες, σε χρονολογική σειρά από την Εποχή του Χαλκού μέχρι σήμερα. Υπάρχει επίσης μια ιδιαίτερη έκθεση από το περιβάλλον της θάλασσας με μια πλούσια συλλογή από κοχύλια που προέρχονται από διάφορα μέρη του κόσμου.

Ένα σημαντικό βήμα ανάπτυξης για το Ναυτικό Μουσείο είναι η δημιουργία μιας μόνιμης έκθεσης Αρχαίας και Παραδοσιακής Ναυπηγικής. Το κυριότερο έκθεμά της είναι το ανακατασκευασμένο πλοίο της Μινωικής εποχής «Μινώα», ένα πειραματικό μοντέλο, πιστό αντίγραφο αρχαίου εμπορικού. Άλλα εκθέματα είναι τα εργαλεία και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή του, μια σειρά φωτογραφιών όπως επίσης και ένας χάρτης του πειραματικού του ταξιδιού.

Ο Προμαχώνας Sabbionara (της άμμου), διατηρεί μέχρι σήμερα το ανάλογο τουρκικό όνομα Κουμ - Καπί (Kum Kapisi =Πόρτα της Άμμου) και βρίσκεται στη βορειοανατολική γωνιά των ενετικών οχυρώσεων και είναι εξολοκλήρου κτισμένος μέσα στη θάλασσα. Στο μέτωπο του προμαχώνα σώζεται κυκλικό έμβλημα με το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου και οικόσημα.

Η πύλη είναι η μοναδική που σώζεται μέχρι σήμερα, τροποποιημένη ως προς την εξωτερική της όψη στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Λόγω των ρηχών υδάτων του ο λιμένας του Χανίων δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τα σημερινά σκάφη και αυτό έχει βοηθήσει στην κράτηση μιας παλαιάς ατμόσφαιρας γύρω του με τα σημάδια των προηγούμενων κυριαρχιών.

Βρίσκεται στο εσωτερικό κομμάτι της βορειοδυτικής πλευράς των οχυρωματικών τειχών που μετονομάστηκε σε Μοναστήρι του Αγίου Σαλβατόρε. Η έκθεση αυτή είναι επικεντρωμένη στην ιστορική και καλλιτεχνική ταυτότητα της περιοχής των Χανίων κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής περιόδου.

Τα εκθέματα έχουν διαχωριστεί σε ενότητες ανάλογα την κατηγορία τους (Μωσαϊκά, Επιγραφές, τοιχογραφίες, κεραμικά, γλυπτά, νομίσματα κ.α.) και είναι τοποθετημένα σε χρονολογική σειρά, συνοδευμένα από πίνακες πληροφοριών και χάρτες.

Μεγάλο Νεώριο (Αρσενάλι)

Πρόκειται για το τελευταίο προς τα δυτικά κτίριο του συγκροτήματος των 17 νεωρίων στα Χανιά. Η κατασκευή του κτιρίου ξεκίνησε το 1585 από τον Προβλεπτή Alvise Grimani. Το μεγάλο πάχος των τοίχων του, η απομόνωση του από τα άλλα νεώρια αλλά και οι δημόσιες λειτουργίες που εγκαταστάθηκαν κατά καιρούς στους χώρους του, και ιδιαίτερα στον όροφο που απέκτησε το 1875 ο οποίος είχε λειτουργήσει ως σχολείο της Χριστιανικής Κοινότητας, του προσδίδουν μια ιδιαιτερότητα που ίσως αιτιολογεί την επωνυμία «Μεγάλο». Σήμερα στεγάζει το ΚΑΜ «Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου» των Χανίων Κρήτης.

1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Πρωτολειτούργησε το 1855, με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο, με χαρακτηριστικό σταθερό ερυθρό και φωτοβολία 6 ν.μ. Κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος παρέμεινε σβηστός μέχρι το 1945, όπου στα πλαίσια ανασυγκρότησης του Φαρικού Δικτύου, επαναλειτούργησε με νέα φωτιστικά μηχανήματα πετρελαίου. Το 1956 αντικαταστάθηκαν τα μηχανήματα πετρελαίου με αυτόματο πυρσό ασετιλίνης. Το 1960 ο Φάρος χαρακτηρίσθηκε διατηρητέο μνημείο και τα φωτιστικά του μηχανήματα μετεγκαταστάθηκαν σε παράπλευρο σιδερόπλεκτο οβελό, ώστε να πραγματοποιηθούν οι εργασίες ανασυγκρότησης φθορών του πύργου που υπέσθει λόγω παλαιότητας. Το 1989 έγινε πάλι μετατροπή του σε ηλιακό και τα φωτιστικά μηχανήματα μεταφέρθηκαν και πάλι στο πύργο, ο οποίος λειτουργεί μέχρι σήμερα με χαρακτηριστικό μία ερυθρή αναλαμπή ανά 2,5 δλ και φωτοβολία 7 ν.μ.

2.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΤΙΡΙΟΥ
Κυκλικός πύργος ύψους 16 μ. με οικία φαροφυλάκων. Βρίσκεται, επί του Ενετικού Πύργου, στην κεφαλή του εξωτερικού κυματοθραύστη στο παλαιό λιμάνι των Χανίων και σε εστιακό ύψος 26μ.

www.hellenicnavy.gr

Ο Προμαχώνας San Salvatore βρίσκεται στη βορειοδυτική γωνία των ενετικών οχυρώσεων της Παλιάς Πόλης των Χανιών. Πήρε το όνομά του από το ναό και τη μονή San Salvatore των Φραγκισκανών Μοναχών που σώζεται στην περιοχή.

Ο Προμαχώνας San Salvatore Βρίσκεται στα δυτικά του Φρουρίου Φιρκά. Σήμερα σώζεται το μισό ενός κυκλικού πύργου από την αρχική οχύρωση του λιμανιού, που κατασκευάστηκε από τους Γενοβέζους στις αρχές του 13ου αιώνα. Ο πύργος αυτός του Προμαχώνα San Salvatoreενσωματώθηκε στις μεταγενέστερες οχυρώσεις.

Επάνω από τον Προμαχώνα San Salvatore υπάρχει ο ομώνυμος τετράπλευρος επιπρομαχώνας που κάλυπτε μαζί με το Φρούριο Φιρκά την περιοχή της θάλασσας και ένα τμήμα της δυτικής πλευράς των οχυρώσεων.

Ο Προμαχώνας San Salvatore αποτελούσε τμήμα των οχυρώσεων που κατασκεύασαν οι Ενετοί τον 16ο αιώνα στην πόλη, η οποία περικλειόταν από Τείχη για την άμυνα και την προστασία της από εξωτερικούς εχθρούς.

Η κατασκευή του λιμανιού των Χανίων πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στα 1320 κα 1356 από τους ενετούς με σκοπό την προστασία της πόλης των Χανίων. Τα προβλήματα του λιμανιού ήταν οι βόρειοι άνεμοι και οι προσχώσεις της λεκάνης από τα νερά της βροχής και των υπονόμων. Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων έκτισαν λιμενοβραχίονα στον οποίο υπήρχε άνοιγμα για την ανανέωση του νερού.

Από την Ακτή Ενώσεως μπορείτε εύκολα να δείτε και να θαυμάσετε το Βενετικό φάρο Χανίων χτισμένο στο τέλος του τείχους στην είσοδο του λιμανιού ο οποίος χτίστηκε αρχικά από τους Βενετούς το 1570 και μετέπειτα ανακατασκευάστηκε για τελευταία φορά το 1830 κατά την περίοδο της Αιγυπτιοκρατίας στη μορφή που διατηρείται σήμερα.

Μπορείτε να τον επισκεφθείτε αν κατευθυνθείτε ανατολικά στο τέλος του λιμανιού των Χανίων Κρήτης και περπατήσετε κατά μήκος του τείχους. Δεν επιτρέπεται να μπείτε στο φάρο εξαιτίας της ευαίσθητης δομής του κτιρίου. Η θέα του παλιού λιμανιού των Χανίων από το φάρο είναι καταπληκτική ενώ το ηλιοβασίλεμα σ´ αυτό το σημείο θ´ αποδειχτεί σίγουρα μια ανεπανάληπτη εμπειρία. Το Ενετικό λιμάνι Χανίων έχει γίνεί πόλος έλξης για πολλούς τουρίστες οι οποίοι διαμένουν στα γραφικά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια της Παλιάς Πόλης, που συνδέει το λιμάνι με την νέα πόλη των Χανίων.

Το μνημείο κατασκευάστηκε το Σεπτέμβριο του 1990 από την γλύπτρια Αντωνία Παπατζανάκη, στη μνήμη των θυμάτων του ναυαγίου του Ε/Γ-Ο/Γ πλοίου ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ

Σε πλοίο θανάτου μετεβλήθη το φέριμποτ «Ηράκλειον» κατά το ταξίδι του στις 8 Δεκεμβρίου 1966 από Χανιά προς Πειραιά. Μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας παρέσυρε στον βυθό 250 περίπου άτομα, βυθίζοντας τον Νομό Χανίων στο πένθος. Η συγκλονιστική αυτή τραγωδία εξετυλίχθη στην περιοχή της νησίδας Φαλκονέρα´.

Ναυτικό Μουσείο Κρήτης

Έκθεση Αρχαίας και Παραδοσιακής Ναυπηγικής

Την περίοδο της Ενετικής Κατοχής (1204-1669), οι Ενετοί θέλοντας να κάνουν έντονη την παρουσία τους στην Κρήτη, κατασκεύασαν έναν σημαντικό αριθμό Νεωρίων (arsenali), στα Χανιά, στα οποία θα επισκευάζονταν τα πλοία του βενετσιάνικου στόλου κατά την περίοδο του χειμώνα. Τα δύο πρώτα νεώρια να δημιουργήθηκαν περί το 1526 στην πόλη των Χανίων.

Μέχρι το 1593 είχαν ήδη κατασκευαστεί 16 νεώρια, και το 1599 ολοκληρώθηκε το νότιο συγκρότημα με την κατασκευή και του 17 νεωρίου. Το 1607 κατά τη διάρκεια επέκτασης του βορειοανατολικού προμαχώνα, άρχισε η κατασκευή στο μυχό του λιμανιού προς τα ανατολικά πέντε νέων νεωρίων. Από αυτά ολοκληρώθηκαν τα δύο και κατασκευάστηκαν οι τοίχοι, μέχρι την αρχή της κάμαρας του τρίτου. Την εποχή της Τουρκοκρατίας η απουσία συντήρησης του λιμανιού και η υποβάθμιση του ρόλου τους συντέλεσαν ώστε να αλλάξει η πρωταρχική λειτουργία των νεωρίων και να μετατραπούν σε στρατιωτικές αποθήκες. Από τα 17 νεώρια που υπήρχαν στην αρχή σταδιακά κατεδαφίστηκαν τα εννέα.

Σήμερα διασώζεται μια ομάδα από 7 συνεχόμενους θόλους και ένα ακόμη δυτικότερα, το Μεγάλο Αρσενάλι (σήμερα Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου). Από το συγκρότημα του Moro σώζονται ακέραια τα δύο, στον μυχό του λιμανιού ενώ στην περιοχή των κατεδαφιστέων νεωρίων κατασκευάστηκε το πέτρινο κτίριο του νέου τελωνείου των Χανίων, που περιβάλλεται σήμερα από δύο πλατείες.