Upload your photos for Ioannis o Xenos and share them with us! Press here.
Prefecture: Chania
Address:
Κουφός Χανίων 
Telephone:
Ioannis o Xenos
Στην ευρύτερη περιοχή του κάμπου των Χανίων μεταξύ των οικισμών Αλικιανός και Κουφός, σώζεται ο μεγάλος
ναός της Ζωοδόχου Πηγής, ή Αϊ κυρ Γιάννης από το όνομα του κτίτορα Ιωάννη του Ξένου και Ερημίτη. Κτίστηκε
περί το 1030, στα πλαίσια μιας έντονης δραστηριότητας του οσίου στο χώρο της δυτικής Κρήτης. Ανήκει στον
αρχιτεκτονικό τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο με έντονα προεξέχουσες τις πλάγιες κεραίες του
σταυρού. Οι επιφάνειες διαμορφώνονται πλαστικά με διπλά τυφλά αψιδώματα, χρησιμοποιείται η τεχνική η
τεχνική της κρυμμένης πλίνθου και της εγχάραξης στο κονίαμα ψευδοτοιχοποιίας. Η αψίδα είναι πεντάπλευρη και
κοσμείται από κόγχες και τυφλά αψιδώματα, ενώ το τρίλοβο παράθυρο περιβάλλεται από κτιστούς ημικιονίσκους.
Σε εποχή κοντινή με την ανέγερση του ναού προστέθηκε στο δυτικό μέρος του ναού τριμερής νάρθηκας. Τα
πλάγια μέρη του νάρθηκα καλύπτονται από σταυροθόλια και το μεσαίο από υπερυψωμένο φουρνικό. Κατά το 14ο
αιώνα το νοτιονατολικό σταυροθόλιο κατέρρευσε και ανακατασκευάστηκε στη θέση του ημικυλινδρική καμάρα
στηριγμένη σε κτιστό πεσσό. Στο 15ο αιώνα μπορεί να χρονολογηθεί η ανακατασκευή του νοτιοδυτικού
θυρώματος του ναού με οξυκόρυφο τόξο.
Τις επιφάνειες εσωτερικά καλύπτει τοιχογραφικός διάκοσμος σε δυο στρώματα. Το αρχικό στρώμα, που
χρονολογείται στον 11ο αιώνα, αποκαλύφθηκε πρόσφατα κατά τις εργασίες συντήρησης στο βορειοανατολικό
γωνιαίο διαμέρισμα. Αν και η κατάσταση διατήρησης δεν είναι πολύ καλή, πρόκειται για έργο ενός πολύ ικανού
τεχνίτη. Εικονίζονται μορφές όρθιων, μετωπικών ιαματικών αγίων στους τοίχους και στηθαίων στο σταυροθόλιο.
Το δεύτερο στρώμα περιλαμβάνει την Παναγία Πλατυτέρα στην αψίδα, μορφές ολόσωμων και στηθαίων αγίων,
σκηνές του ευαγγελικού κύκλου. Μεταξύ των σκηνών στη θέση του μεταγενέστερου, κτιστού τέμπλου,
παριστάνεται ο Ιωάννης ο Ξένος ανάμεσα σε μαθητές του. Πρόκειται για έργο επίσης ικανού ζωγράφου του α΄
μισού του 14ου αιώνα, που εκφράζει ακαδημαϊκές, αλλά και λαϊκότερες τάσεις. Εξωτερικά στο υστερογοτθικό
θύρωμα και το ανακουφιστικό τόξο, που ανακατασκευάστηκαν κατά το 15ο αιώνα στο νοτιοδυτκό τυφλό
αψίδωμα, σώζονται λίγες παραστάσεις ιεραρχών και μοναχών -μεταξύ των οποίων πιθανώς και ο Ξένος- και της
Παναγίας ως Ζωοδόχου Πηγής από ένα τρίτο στρώμα ζωγραφικής. Ο ναός σωζόταν σε προχωρημένη κατάσταση
ερειπίου και αναστηλώθηκε αρχικά πρόχειρα από τους κατοίκους και στη συνέχεια, περί το 1950, από τον
ακαδημαϊκό Α. Ορλάνδο.
Πρόσφατα πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης του ναού και συντήρησης του
τοιχογραφικού διακόσμου. Κατά τις εργασίες υποθεμελίωσης πραγματοποιήθηκε ανασκαφή στο εσωτερικό και
εξωτερικά περιμετρικά του ναού, όπου αποκαλύφθηκε ένα μεσοβυζαντινό νεκροταφείο με χρήση από τον 11ο
μέχρι τον 19ο αιώνα. Επίσης ανακατασκευάστηκε ο τρούλος με βάση τον αρχιτεκτονικό διάκοσμο της αψίδας και
τον ανάλογο τρούλο του ναού του Αγίου Δημητρίου στον Άγιο Δημήτριο Ρεθύμνου.
Places near Ioannis o Xenos
double Basilica dedicated to the Apostles Paul and Peter and Saint Fanourios. The older part of the church was built in the late 18th century. On the feast days of the Saints (the 28th of June for Apostles Paul and Peter and the 27th of August for Saint Fanourios), Vatolakkos' Cultural Club "Anagenisi" -mainly consisting of the young women and men of the village- organises festivities with food, music, dancing and fireworks. Especially on the 27th of August, the women of the village bake the so-called "fanouropites", delightful cakes made of olive oil (instead of butter), and offer everyone a piece. As their name also implies, "fanouropites" are meant by believers as requests for finding an object or a person they are looking for. These are ideal opportunities for visitors to Vatolakkos to experience the harmonious way in which Cretans combine the warmth and strong bonds of the community with the generosity towards everyone who wishes to celebrate with them.
Alikianos is the head village of the Mousouri municipality in Chania Prefecture, Crete located approximately 12.5 kilometers southwest of Chania. Alikianos is best known outside the island for the fierce fighting which took place there during the 1940 Battle of Crete, during which the 8th Greek Regiment (Provisional) helped cover the retreat of the 10th New Zealand Division, to which it was attached. Today Alikianos is again the lively country village it once was. Nested in the middle of a fertile valley, which is irrigated by Keritis - the ancient river Iardanos - and covered with orange and lemon trees, the village stands proud, pleasing the eye with its beautiful orchards.
In the middle of these orchards, opposite the Da Molin castle, stands a Byzantine Church of Ai Kyrgianni church, built in 1243 and dedicated to Aghios Georgios, which is worth visiting. Inside, the icons of the saints, painted by Pavlos Provatas in 1430, have been very well kept. Another Byzantine church with impressive arched gates and beautiful wall paintings undergoing maintenance is the church of Ai-Kyrgianni, to the north of Alikianos, five hundred metres before the village of Koufos.
The byzantine Saint George church in Alikianos (13th century) with murals painted by Pavlos Provatas one century later is a must-stop-over for those who are interested in authentic examples of byzantine architecture and iconography. This is also the case with the even older Zoodochos Pigi church (11th century) that is located on the "meeting point" of the villages Alikianos, Vatolakkos and Koufos and features an anteroom and beautiful murals and mosaics. The people of the region call it "Agios Ioannis o Xenos".
Login with
Facebook