Στο νότιο Ιόνιο, σε πολύ μικρή απόσταση από το λιμάνι της Μαραθόπολης, βρίσκεται η νήσος Πρώτη.

Κατά το παρελθόν χρησιμοποιούνταν ως καταφύγιο για τους ναυτικούς, αλλά και ως κρησφύγετο για τους πειρατές και τους κουρσάρους που συχνά έκρυβαν τους θησαυρούς τους εκεί. Αξιοσημείωτο, είναι το γεγονός ότι ακόμα και στις ημέρες μας, στον κόλπο με την ονομασία Γραμμένο, ακριβώς στη μέση του νησιού, οι κάτοικοι της περιοχής αλλά και οι επισκέπτες του, είχαν και έχουν ως έθιμο να χαράζουν ευχές στα βράχια για την ασφαλή αποχώρηση και πλεύση των πλοίων. Κάπου 30 επιγραφές που χρονολογούνται στην Μετακλασική, στην Ρωμαϊκή αλλά και στην Βυζαντινή εποχή, σώζονται στα βράχια του κόλπου, εκφράζοντας στους Θεούς την ανάγκη για εὔπλοια των καραβιών που κατέφευγαν στο νησί.

Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, το νησί της Πρώτης αποτέλεσε καταφύγιο των Αθηναϊκών πλοίων στην πορεία τους προς την Πύλο, όταν μια τρομερή τρικυμία ξέσπασε στο Ιόνιο, ενώ κατά την Τουρκοκρατία, αποτέλεσε το λημέρι του Μανιάτη Πειρατή Κατούλια, ο οποίος πραγματοποιούσε επιθέσεις σε διερχόμενα ιστιοφόρα.

 
Την περίοδο δε του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, λίγα μόλις μέτρα από την μοναδική παραλία του νησιού, στον προφυλαγμένο όρμο της Βουρλιάς, το 40 μέτρων πλοίο Anouar βομβαρδίζεται και βρίσκει "καταφύγιο" στην υγρή αγκαλιά του όρμου, ελάχιστα μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.